فصل ششم سلاطين مغول ايران يا ايلخانان ( 663 - 756 ) . . . پس از وفات هولاگو زوجهء عيسويهء او دوقوز خاتون پس از مشورت با وارتان جاثليق ارمنى پسر خود ابقا يا اباقا را كه در اين تاريخ حكومت خراسان و مازندران داشت به جانشينى هولاگو نامزد كرد و قاصدى به عجله نزد اباقا كه در ارّان به گذراندن ايام زمستان مشغول بود فرستاد و او را باردوى مغول در جغاتو خواست . برادر او يشموت نيز كه در حوالى دربند بود پس از گذشتن هفت روز از فوت هولاگو رسيد و پس از تقديم مراسم عزادارى سرداران و بزرگان اتباع مغولى هولاگو به شادى نشستند و اباقا را در سوم رمضان 663 رسما به جانشينى او اختيار كردند ولى دوقوز خاتون سه روز قبل از جلوس پسر وفات يافت و از شركت در شادى جلوس اباقا محروم گرديد . اباقا و جانشينان ديگر هولاگو را كه از تاريخ مرگ او تا انقراض اين سلسله در ايران سلطنت كرده‌اند سلسلهء سلاطين مغول يا ايلخانان مىگويند و سلسلهء ايشان چون ديگر چندان ارتباطى با خوانين مغولستان نداشته و محكوم حكم دربار قراقروم نبوده سلسلهء مستقلى محسوب مىشود و از تاريخ جلوس اباقا ببعد بتدريج نفوذ مغول و حكم خوانين اصلى مغولستان در ايران از ميان مىرود و جانشينان هولاگو راه و رسم سلاطين ايران را پيش مىگيرند و در حقيقت يك طبقه از پادشاهان اين مملكت بشمار مىروند . سلطنت اباقا خان از 663 تا 680 اباقا خان پس از جلوس بتخت ايلخانى ايران برادر خود يشموت را به حكومت دربند و شروان و دشت موقان و آلاتاغ نامزد كرد ، فرماندهى قشون مغول را در حدود روم و سرحد شام به دو نفر از سرداران خويش واگذاشت ، شيرامون پسر جورماغون را در گرجستان گذاشت و فارس و بغداد را به سونجاق نويان سپرد و سونجاق نويان